Nguồn gốc và ý nghĩa ngày lễ Vu Lan ở Việt Nam

Nguồn gốc và ý nghĩa ngày lễ Vu Lan như thế nào? Vì sao đây là một trong những ngày lễ không thể thiếu với con người Việt Nam. Nguồn gốc của ngày lễ này có lẽ không phải ai ai cũng biết. Nhưng chắc chắn một điều ý nghĩa của nó thì chắc mọi người ai cũng hiểu.

Nguồn gốc của ngày lễ Vu Lan như thế nào ?

Ngày lễ Vu Lan xuất phát từ truyền thuyết Bồ tát Mục Kiền Liên đại hiếu cứu mẹ của mình ra khỏi kiếp ngạ quỷ.

Cũng từ truyền thuyết này, lễ Vu Lan được hình thành. Hàng năm, đến ngày Rằm tháng 7. Mọi người cùng nhau bày tỏ tình cảm, lòng tri ân đối với ơn cha mẹ, ơn ông bà, tổ tiên.

Theo kinh Vu Lan kể rằng, Mục Kiền Liên đã tu luyện thành công nhiều phép thần thông.

Mẫu thân của ông là bà Thanh Đề đã qua đời. Để tưởng nhớ và muốn biết mẹ bây giờ như thế nào. Chính vì vậy ông đã dùng mắt phép nhìn khắp thế gian để tìm.

Thấy mẹ mình vì gây nhiều tội ác mà phải sanh làm ngạ quỷ dưới đại ngục. Bị nhiều cực hình thân thể bà tiêu tụy vì đói khát. Ông đã đem cơm xuống tận cõi quỷ để dâng cho mẹ.

Tuy nhiên do đói ăn lâu ngày nên mẹ ông khi ăn đã dùng một tay che bát cơm đi vì sợ các cô hồn khác đến tranh cướp. Vì thế, khi đưa bát cơm lên đến miệng thì bị hóa thành lửa đỏ.

Có câu hát “cơm chưa đưa đến miệng bà hóa thành lửa đỏ nuốt mà đặng đâu”.

Đức Phật dạy rằng: Kiền Liên thần thông quảng đại nhưng một mình không thể cứu được mẹ. Do ác nghiệp của bà lúc còn sống quá nặng. Do đó chỉ còn cách nhờ hợp lực của chư tăng khắp mười phương mới mong thành công.

Nguồn gốc và ý nghĩa ngày lễ Vu Lan ảnh 1
Lễ Vu Lan là mùa báo ân, báo hiếu của tất cả những người con dành cho đấng sinh thành, dưỡng dục.

Vào ngày Rằm tháng 7, nhân lúc chư tăng mãn hạ (sau 3 tháng an cư kiết hạ). Sửa một cái lễ và đặt vào trong chiếc chậu để dâng cúng và thành khẩn cầu xin. Chỉ có thế mới có thể cứu rỗi vong nhân khỏi địa ngục tăm tối.

Mục Kiền Liên thành tâm làm theo lời Phật dạy và không những cứu được mẹ mà còn giải thoát được tất cả vong hồn bị giam cầm ở âm cung.

Từ đó ngoài ý nghĩa “mùa hiếu hạnh”, tháng 7 Âm lịch còn gọi là tháng “xá tội vong nhân”. Tức là thời gian mà các vong hồn được thả tự do.

Ngày này, người dân thường lập đàn cầu siêu hoặc cúng thí (bố thí) thức ăn cho các cô hồn (là vong hồn không có người thân) để mong họ phù hộ cho mình.

Từ đó trở về sau theo lời Phật dạy, các phật tử muốn báo hiếu cha mẹ. Thì cử hành lễ Vu Lan để cầu siêu cho các bậc sinh thành và cầu phá địa ngục cho những vong hồn.

Mặt khác dân gian còn gọi tháng 7 là ” tháng cô hồn ” không đem lại may mắn. Người ta thường tránh khởi sự làm ăn mua bán xây nhà trong thời gian này.

Ý nghĩa ngày lễ Vu Lan

Tử câu chuyện Mục Kiền Liên cứu mẹ từ cõi đại ngục. Ngày lễ Vu Lan có ý nghĩa như là lời nhắc nhớ các thế hệ con cháu nhớ tới công ơn dưỡng dục sinh thành của cha mẹ. Cũng như tổ tiên và các anh hùng dân tộc đã có công với đất nước.

Ðồng thời cũng giúp chúng ta tiếp cận được những ý nghĩa giáo dục đầy nhân bản của văn hoá Phật giáo đó là “Từ, bi, hỷ, xả”, “vô ngã, vị tha”, “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ người trồng cây”.

Thế là một mùa Vu Lan nữa lại sắp về với những người Việt Nam. Nhắc nhở chúng ta phải ghi nhớ công ơn của các đấng sinh thành. Cũng chính là một bài học sâu sắc dạy cho mỗi người về chữ Hiếu. Đừng để khi cài hoa trắng trên ngực thì mới ngộ ra chữ hiếu chưa tròn.

Xem thêm